dontforget
Lifestyle en Maatschappij

Nieuwe millennial struggle: ' vacation shame'. Waar komt dat toch vandaan?

29 mei 2018

Het rijke portfolio van first world problems waar millennials mee dealen, kent een new kid on the block: ‘vacation shame’. Millennials zijn, meer dan de generatie voor hen, bang om op vakantie te gaan. Bang om scheef te worden aangekeken door werkgever en collega’s, bang om een promotie te missen of zelfs bang om de laan uit te worden gestuurd. Wat is er aan de hand?

Overgewaaid uit Amerika, waar vacation shame al driftig om zich heen mept en burnout na burnout veroorzaakt, begint vacation shame ook op Hollandse millennial-bodem een struggle te worden die we serieus moeten nemen.

Ter illustratie. Volgens onderzoek door Allianz Travel Insurance (2016) wordt vijfentwintig procent van de millennials in de Verenigde Staten zenuwachtig van het idee een vrije dag op te nemen, tegenover veertien procent onder generatie X’ers (geboren tussen 1960 en 1980) en zes procent onder vijfenvijftig plussers. Mede daardoor maakt achtenveertig procent van de millennials vrije dagen niet op. Onderzoek door Alamo Rent a Car (2017) wijst zelfs uit dat achtenzestig procent van de millennials in de Verenigde Staten schaamte voelt bij het opnemen van vakantiedagen, tegenover negenenvijftig procent een jaar eerder.

Wat is er aan de hand?

Millennials zijn toch zo eigenwijs en onafhankelijk? Millennials vinden het toch zo belangrijk om de wereld te zien, hun bucketlist in recordtempo te legen en zich vooral niets aan te trekken van de in sleur vastgeroeste oudjes van generatie X, waar hun werkgever ook vaak toebehoort? Waarom vinden ze het dan zo lastig om hun vrijheid te claimen?

Millennials groeiden op tijdens de crisis

Studeren, afstuderen en een baan zoeken met de kredietcrisis in volle gang of nog vers in het geheugen. Dat is wel even andere koek dan hun ouders. Velen van hen groeiden op tijdens de gouden decennia, toen economische groei nog vanzelfsprekend was en de banen nog voor het oprapen lagen.

Die crisis begon in 2007 en liep ‘officieel’ af in 2011. Maar de gevolgen voor de arbeidsmarkt waren ook in de jaren daarna nog voelbaar. Eindeloos solliciteren en keer op keer op een stapel met tig andere kandidaten belanden, dat soort taferelen komt menig millennial bekend voor. Om nog maar niet te spreken van het aantal millennials dat zich na ellendig veel sollicitatiegesprekken genoodzaakt zag om dan maar zwaar overgekwalificeerd ergens onder opleidingsniveau aan de slag te gaan.

Wie toch een baantje wist te veroveren, mocht in zijn of haar handjes wrijven. En wie ook nog eens een leuke en passende baan binnen wist te slepen, prees zichzelf al helemaal gelukkig. Laatstgenoemden konden maar beter hard werken, niet zeuren en de baas laten zien dat het relatief lage salaris (hallo ruime arbeidsmarkt) aan hen goed besteed was — voor hen tien anderen.

Millennials groeiden op in een hypercompetitieve wereld

Millennials zijn hoger opgeleid dan alle generaties daarvoor en hebben (in de Westerse wereld) bijna allemaal toegang tot kwaliteitsonderwijs, bijscholing, omscholing, opfriscursussen, traineeships en ontwikkelprogramma’s in alle kleuren van de regenboog. Dankzij die mogelijkheden kunnen millennials zichzelf continu ontwikkelen. Dat klinkt geweldig, maar de keerzijde is dat iedereen dat doet en je dus wel moét als je niet wilt achterblijven op je concurrenten. Voortdurend nieuwe kennis en ervaring opdoen en daarbij maximaal presteren, het is de norm geworden waar steeds meer millennials in de vorm van een burnout aan ten onder gaan. Maar liefst 100.000 Nederlanders onder de vijfendertig jaar voelen zich opgebrand en het percentage jongeren met stressgerelateerde klachten lag nog nooit zo hoog.

Tijd om daarbij stil te staan heeft de millennial niet. Bovendien hebben ze hun reputatie hoog te houden; dankzij sociale media als Instagram en Facebook ontstond een cultuur waarin je leven vierentwintig uur per dag, zeven dagen in de week, no matter what, geweldig moet zijn. Of in ieder geval moet lijken, zelfs als je thuis zit met een burnout. Voor die thuiszitters betekent de enkele jaren geleden nog populaire hashtag #yolo geen ‘you only live once’ meer, maar ‘you only laugh online’.

Millennials hebben last van een slecht imago

Ken je het stereotype millennial volgens generatie X? Millennials zouden maar al duck facende rondlopen met hun selfiesticks. Hun handjes ophouden wanneer ze hun portemonnee weer eens leeg hebben gesmeten. Ze zouden luidruchtig discussiëren over de implantaten van Kim Kardashian. Egoïstisch en vervuilend zijn en de wereld overvliegen om ergens een uurtje met een laptop aan een zwembad te zitten alvorens te zeggen dat de werkdag er weer op zit.

Ja, de millennial heeft een slechte reputatie. Eigenwijs, luidruchtig, ongeduldig en veeleisend. Dat, in combinatie met het je-mag-van-geluk-spreken-dat-je-überhaupt-een-baan-hebt, maakt dat het vrijelijk opnemen van verlofdagen niet elke millennial zonder zenuwen afgaat. En dus werkt een deel van die millennials maar weer gewoon door deze zomer, daarbij niet de speciaalbiertjes, maar de aanstormende burnout in de koelkast zettende.

Millennials zijn slachtoffer van hun eigen hippe wereldbeeld

’Druk, druk, druk’. Het is een populaire uitspraak onder millennials. Druk met werk, druk met vrije tijd, druk met persoonlijke ontwikkeling, druk met druk zijn. De wereld zit vol mogelijkheden en volgens de millennialstandaard dien je daar vol gebruik van te maken. Het liefst zoveel mogelijk tegelijkertijd. En natuurlijk laat je dat zien op Instagram; kijk mij eens in New York zijn, kijk mij eens een nieuwe baan hebben, kijk mij eens nieuwe vrienden maken op een hip festival.

Er ligt een paradox verscholen in die levensstijl. Want hoe kun je tegelijkertijd de wereld ontdekken, uit een vliegtuig springen, yogalessen nemen en elke dag nieuwe vrienden maken terwijl je tegelijkertijd succesvol moet zijn in je werk en genoeg geld bij elkaar moet sprokkelen om al die eerder genoemde dingen te kunnen doen?

Het is voor veel millennials gewoon teveel. Aan vakantie komen velen niet toe, en zelfs voor een steeds dichterbij sluipende burn-out is geen tijd. Ze werken maar door, ze blijven maar druk en wanneer hun collega-millennials wél de tijd nemen om er even lekker tussenuit te zijn, dan resulteert dat in jaloezie en scheve ogen. Ik druk, dus jij ook druk. En zo stimuleren ze ook onder elkaar hun nieuwe struggle vacation shame.

Millennials hebben het te druk voor vacation shame

Laten wij millennials (ik ben er zelf ook een) ons niet gek maken. Niet gek door onze ouders, niet gek door onze grootouders, niet gek door onze werkgever, onze collega’s en zeker niet door elkaar. ‘Ze’ kunnen zeggen over millennials wat ‘ze’ willen, maar dat we druk zijn en we daar in vergelijking met voorgaande generaties relatief vaak aan onderdoor gaan, zoveel is duidelijk. Laten we onszelf en elkaar dus die vakantie gunnen. We hebben het echt te druk om bezig te zijn met zoiets ridicuuls als vacation shame. En mocht je dat als millennial toch lastig vinden, bedenk dan dat je veel productiever bent en nog veel drukker kunt zijn wanneer je af en toe even op de rem trapt.

Tim Daalderop
Stormhoofd, verhalenbeest. Publiceert optimistisch futuristische verhalen over digitaal-innovatieve ontwikkelingen.